Görünen ve görünmeyen yanıyla basın özgürlüğü

0

Yalçın Ergündoğan

Basın özgürlüğü konusunda ciddi sıkıntılar yaşayan Türkiye’de, Ahmet Şık ve Nedim Şener’in tutuklanması tartışmaları birden artırdı.

Bir hukuksuzluk örneği olarak Ahmet Şık’ın henüz basılmamış, taslak halindeki kitabının başına gelenler ana akım medyanın bugüne dek hiç görmediği ya da görmek istemediği, hâlâ da görmemekte direndiği hak ihlallerinin, düşünce ve ifade özgürlüğüne yönelik kısıtlamaların ve yaptırımların bir ölçüde de olsa kamuoyuna yansımasına vesile oldu. Son günlerdeki gelişmelerin sokağa döktüğü medyanın anlı şanlı ünlülerinin görmediği ve göstermediği Türkiye’deki “basın özgürlüğü”nün durumundan 2009 yılı ile karşılaştırmalı kısa bir kesit:

Bağımsız İletişim Ağı (BİA) 2010 Medya Gözlem Raporu’na göre,  altı gazeteci yazdıkları nedeniyle, 24 gazeteci de “Ergenekon”, “KCK”, “Devrimci Karargâh”, “Balyoz” gibi çeşitli operasyonlar çerçevesinde 2010’u hapiste geçirdi. 2010 yılında Terörle Mücadele Yasası’na istinaden verilen  mahkûmiyetler 2009’a göre altı kat arttı.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) önünde Türkiye’nin 2009’da 472.392 TL olan ifade özgürlüğünden mahkûmiyetleri 2010’da 547.300 TL’ye çıktı. 104’ü gazeteci toplam 220 kişi ‘düşünce ve ifade özgürlüğü’ kapsamında değerlendirilebilecek davalardan yargılandı. Yayımladıkları yazılar veya kitaplar nedeniyle altı gazeteci, Azadiya Welat gazetesi, eski yazı işleri müdürleri Vedat Kurşun ve Ozan Kılınç, Rengê Hêviya Jinê (Kadın Umudunun Rengi) dergisi eski yazı işleri müdürü Berivan Eker, Aram Yayınları imtiyaz sahibi ve Hawar gazetesi yetkilisi Bedri Adanır, İşçi Köylü gazetesi yazı işleri müdürü Barış Açıkel ve Proleterce Devrimci Duruş gazetesi yazarı Nevin Berktaş 2010’u hapiste geçirdi. 2009’da iki gazeteci yazıları nedeniyle hapisteydi. ‘Özel Hukuk’un zorlanarak, kötüye kullanılması ile, 2010’da 11’i gazeteci 14 kişiye “hakaret” iddiasıyla açılan ceza davaları kapsamında toplam 11 yıl 4 ay 24 gün hapis ve 23.780 TL idarî para cezası verildi. Yargılanan 47 kişinin 131 yıl 9 ay 24 gün hapsi isteniyor ve 23.780 TL idarî para cezası ödemeleri talep edildi. 2010’da 27 gazeteci saldırılara veya yumurtalı protestolara uğradı, 10 gazeteci tehdit edildi. En az 16 gazeteci, yaptıkları haberler veya yazdıkları yazı ve kitaplar nedeniyle 2010’u “adil yargılamayı etkilemeye teşebbüs”ten (TCK 288) 4,5 yıl hapis tehdidiyle yaşadı.
Soruşturmanın gizliliğini ihlal” suçlamasıyla (TCK 285), 21 gazeteci 4,5 yıl hapis istemiyle yargılandı. En az iki kişi de “Atatürk’ü koruma yasası” uyarınca yargılanıyor.
“Türk milletini aşağıladıkları” iddiasıyla (TCK 301/eski TCK 159) 12 kişi yargılandı. 2009’da 37 kişi yargılanıyordu. “Halkı askerlikten soğuttukları” (TCK 318) iddiasıyla üç kişi 8’er ay hapse mahkûm edildi…

Raporu ayrıntıları ile incelemek isteyenler için: http://goo.gl/zZVJsw

Share.

About Author

Leave A Reply