Din tartışılmalı, eleştirilmeli. Ama siyaset temelinde değil. Teolojik ve felsefi tartışmalar yapılmalı ki, yapılıyor zaten.

“Müslüman” ve “İslamcı” kavramlarının yanlış kullanımından kaynaklanan bir problem de var Türkiye’de. İnanç alanıyla alakalı bir kavram olan “müslüman” ile siyasi bir kavram olan “islamcı” kelimelerini doğru kullanmalıyız. Dini temel alarak siyasi bir ideoloji üreten İslamcılar Türkiye’de küçük bir kesim. Halkın üzerindeki tesirleri de büyük değil. Eğer tesirli olsalardı İslamcı siyaset yapan partilerin birinci parti olması icab ederdi, nüfusunun çoğunluğu müslüman olan bu ülkede. Ne düşünsel anlamda ne de gündelik siyaset bakımından “İslamcılık” müslümanlarca sahiplenilen bir ideoloji değil.

Ayrıca Marksizmi bir siyasi ideoloji olarak değil de sanki bir din gibi sahiplenen ve ateizmi Marksizmin olmazsa olmazı görenleri de anlamakta güçlük çekiyorum. Hiçbir dinin ve ideolojinin hayatın bütününü kuşatamayacağını düşünüyorum, Marksizm de dahil. Siyaset anlamında gerçekten laik olabilsek, inançları (ateizmi veya herhangi bir dini) siyasete alet etmesek belki de Sosyalizm açısından Türkiye’de çok şeyler değişebilir.

Bir başka nokta da, Marx’ın sözlerinin dogmalaştırılması. Sanki birer ayet gibi kutsallaştırılmaları. Marx bir peygamber ve sözleri de vahiy mi? Eleştirilemez mi? Marx “din halkın afyonudur” dedi diye mutlaka doğru mu söylemiştir. Ya yanılıyorsa Marx. Marksistlerimizin hiç aklına gelmeyen bir şey Marx’ın yanılabileceği. Bu dogmatizm aşılmalı kanımca. Gerçi “Ben Atatürk’e laf söyletmem”, “Ben dine laf söyletmem” vb. yobazlıkların bolca yaşandığı ülkemizde Marksistlerin de bu yobazlıktan nasiblenmemeleri tuhaf olurdu.

Yazınızı beğenmekle beraber, Marx’ı tevil etmeye çalışmanızı ve yanılma payının da olabileceğini hesaba katmamanızı eleştiriyorum. Saygılar.